Dişler neden sıklıkla soğuğa karşı hassas olur?
Dondurma yerken dişinizde sık sık keskin bir ağrı hissediyor musunuz? Ne yazık ki bu konuda yalnız değilsiniz! Pek çok kişi, soğuğa veya ağrıya duyarlı dişlerden muzdariptir; bu durum özellikle soğuk yiyecek veya içecekler tüketilirken kendini gösterir.
Ancak sıcak çay veya özellikle tatlı yiyecekler tüketildiğinde de bazı kişilerde ani ve keskin bir ağrı ortaya çıkar.
Peki, dişler neden bu kadar hassas olur ve bu duruma karşı ne yapılabilir? Bu blog yazısında bu konuyu açıklıyoruz. Diş hassasiyetinin nedenlerini anlamak için en iyisi dişlerin yapısından başlamak:
Bir diş nelerden oluşur?
Bir dişin bileşenleri diş kökü, diş özü, dentin, diş boynu ve diş minesi’dir.
Diş kökleri (Radix Dentins) çene kemiğine kadar uzanır ve dişi buraya sabitler. Dişin işlevsel sabitleme sistemi olan diş tutma aparatı ile birlikte, dişin çenede sabit bir şekilde durmasını sağlarlar. En fazla çiğneme yüküne maruz kalan azı dişleri birden fazla kök içerirken, kesici dişler ve köşe dişleri ise tek bir kök içerir.
Dişin en iç kısmında diş özü (pulpa) bulunur. Diş özü, dişe besin sağlar ve sinir lifleri ile kan damarlarını içerir. Dişin tamamı sertmiş gibi hissedilse de, diş özü yumuşak bir kütledir.
Diş özü, dentin olarak adlandırılan diş dokusu ile çevrilidir. Dentin, kemik benzeri bir maddedir ve dişin ana kütlesini oluşturur. Dentin, dentin tübülleri adı verilen küçük sinir kanallarıyla doludur. Bu küçük kanallar, ağrı uyarıları gibi bilgileri dişin iç kısmına iletir.
Dentin, diş boynuna kadar onu çevreleyen diş minesi (enamel) tarafından korunur. Adından da anlaşılabileceği gibi, diş minesi vücudumuzdaki en sert maddedir. Sonuçta, tüm çiğneme yüküne dayanmak zorundadır. Ne yazık ki diş minesi (Enamel) kendini yenilemez ve çeşitli faktörler nedeniyle aşınabilir. Koruyucu tabaka olan diş minesi ne kadar ince olursa, dişler o kadar hassas hale gelir; çünkü dentin içindeki az önce açıklanan kanallıklar daha güçlü uyaranlara maruz kalır. Bu durum, dişlerin ağrıya ve soğuğa karşı hassaslaşmasına neden olabilir.
Diş ağrısına ne sebep olur?
Diş ağrısı genellikle koruyucu tabaka (diş minesi) aşındığında veya yumuşadığında ya da diş boyunları açığa çıktığında ortaya çıkar. Çünkü bu durumda hassas dentin tabakası görünür hale gelir.
Dişlerde hassasiyetin nedenleri nelerdir?
Ağrıya duyarlı dişler, yanlış diş fırçalama, asit içeriği yüksek beslenme veya diş eti hastalıkları gibi nedenlerle ortaya çıkabilir. Ancak genetik yatkınlık ve çok ilerlemiş çürükler de bu konuda rol oynayabilir.
Neden dişleri doğru şekilde fırçalamak gerekir?
Diş fırçalarken doğru fırçalama tekniğine dikkat edilmelidir; aksi takdirde sözde “fırçalama hasarları” ortaya çıkabilir. Fırçayı çok sert bastırmak, diş minesinin adeta “fırçalanarak aşınmasına” neden olabilir. Diş etine doğru şiddetli hareketler yapıldığında diş eti zarar görebilir ve çekilebilir; bu da ağrıya duyarlı diş boyunlarının açığa çıkmasına neden olur.
Bu nedenle ağız hijyeni uzmanlarımız, orta derecede bir basınç uygulayarak kırmızıdan beyaza doğru, yani diş etinden dişe doğru fırçalamayı, tersi yönde değil, tavsiye ediyorlar.
Asit, dişleri neden hassaslaştırır?
Asit, diş minesini aşındırdığı ve dolayısıyla dentinin korunmasını zayıflattığı için dişleri hassaslaştırır. Bu arada şeker de aynı etkiye sahiptir; çünkü karbonhidratlar ağızdaki bakteriler tarafından aside dönüştürülür. Bu nedenle yemekten hemen sonra dişlerinizi fırçalamamalısınız – aksi takdirde diş minesi daha kolay aşınabilir.
Diş eti iltihabında dişler neden ağrır?
Diş eti iltihaplanması nedeniyle diş eti çekilebilir veya diş boynundan ayrılabilir ve sözde diş eti cepleri oluşabilir. Bu durum, ağrıya duyarlı diş boyunlarının açığa çıkmasına neden olur. Bu nedenle, diş eti iltihabı belirtileri görüldüğünde mutlaka bir diş hekimine danışılmalıdır.
Dişlerinizin daha hassas hale geldiğini hissediyorsanız bile, önerilen altı aylık kontrollerine ek olarak diş hekiminize başvurmalısınız.
Sonuç:
Hassas dişlerin oluşmasının çeşitli nedenleri vardır:
- Diş minesi erimesi
- Diş eti çekilmesi ve iltihaplanmaları
- Diş çürüğü
- Genetik faktörler
Ağrı veya aşırı soğuğa karşı hassasiyetin ortaya çıkmasının nedeni, sinirlerle dolu olan ve aşırı uyarılara maruz kalan dentin (diş kemiği) tabakasının korumasının olmamasıdır.